Gerealiseerde projecten

Klik op de links hieronder voor een greep uit onze gerealiseerde projecten van de afgelopen twee jaar.

 

Innovatieve werktuigen in Togo

Peter Verhulst ging met Guema Concept en Lougou Concept, 2 Togolese  bedrijven die machines ontwerpen en produceren op maat en vraag van de lokale bevolking, aan het werk: met een goede kennis van technisch tekenen (Autodesk Inventor) kan werktuigbouwkundig ontwerpen eenvoudig en kwaliteitsvoller.

Guema concept

Door deze technische tekeningen te gebruiken moeten er niet steeds nieuwe prototypes gebouwd worden eer een idee vorm krijgt, goed werkt en dan ook nog praktisch is voor de gebruiker. Dat er ook in deze technische toepassing nood is aan de nodige creativiteit toont deze tractor die ze volledig aangepast aan de lokale noden samen hebben gerealiseerd.

20160720_121700 mini tracteur Logou concept

 

Samenwerking met het Trade for Development centre in Congo

Alleen kan Exchange het verschil niet maken. Om een zo groot mogelijke impact te hebben met doelstellingen die gedragen worden door alle stakeholders zoeken we steeds naar synergie met mogelijke partners. Zo schreef Exchange in op een aanbesteding van het Trade for Development Centre van de Belgische Technische Cooperatie, die consultants zochten om twee organisaties in Congo te ondersteunen met een voortraject zodat zij klaar stonden om de volgende stap met het TDC te zetten.

Het TDC profileert zich namelijk als een expertisecentrum in ‘marketing & sales’ door ondersteuning te bieden op vlak van de vermarkting van consumentenproducten of diensten.

aprodea coop Fruits &Legummes Bukavu sud kivu RDCongo

Zo trok doorwinterde Exchange-consultant (en landencoordinator voor Rwanda) Guy Callebaut in Augustus naar Congo om dit voortraject met APRODEA en MUNGANA af te leggen bij het Kivu meer. Guy is naast zijn vrijwillige inzet voor Exchange o.a.  voorzitter van GlobalG.A.P. en vice-voorzitter van Bel'Orta.

Hij werkte er gedurende twee weken intens samen met de cooperatieven APRODEA en MUUNGANO om een analyse te doen van hun huidige marketing strategie alsook de organisatie door te lichten en verschillende sterktes en zwakheden aan te kaarten, zodat ze nu maximaal voorbereid zijn om hun traject aan te gaan met het TDC.

Muungano coop café Kiniezire sud Kivu RDCongoé

MUUNGANO produceert Koffie en is reeds sinds 2010 een partner van OXFAM, waarmee ook Exchange reeds meerdere projecten in samenwerking uitvoerde.

APRODEA is een verzameling van 20 cooperatieven die groenten, fruit en granen produceren. Sinds 2014 werkten zij reeds samen met nog een andere Exchange-partner COLEACP door middel van een vorming rond kwaliteit, verpakking en traceerbaarheid van hun producten.

De samenwerking van al deze actoren toont aan hoe we door onze krachten te bundelen de grootste impact kunnen genereren op het terrein. Exchange blijft dan ook inzetten om zulke partnerschappen verder te verdiepen met alle stakeholders, in Noord én Zuid.


 

Communicatiestrategie voor Landbouwersunie

Het AUMN (Association des Unions Maraichères des Niayes) vertegenwoordigt maar liefst 17500 landbouwers, gegroepeerd in 18 unies in de Niayes regio, gelegen tussen hoofdstad Dakar en het prachtige Saint Louis. Om hun organisatie meer visibiliteit te geven en om hun interne en externe communicatie te verbeteren deden ze beroep op kersverse Exchange- experte Annelies Hickendorff. Met haar jarenlange ervaring in Afrika voor oa het UNDP binnen het gebied van Communicatie - naast het schrijven van een reisgids voor Gabon - was ze de geknipte kandidate voor dit project.

Zo bracht ze hen de eerste elementen aan voor een huisstijl, richtten ze samen een Facebook en linked-in pagina op en bekeken ze hoe ze verder aan de slag konden om al hun leden beter te kunnen bereiken. Annelies introduceerde ook Google Drive in hun werking zodat het delen van interne documenten veel vlotter loopt en ze efficiënter te werk kunnen gaan. Ook in Senegal gaat de digitale revolutie voort!

AUMN


 

Garantiefonds voor KMOs in Madagaskar

Baudouin de Cannière ging recent aan het werk voor Solidis Garantie in Madagaskar. Dat was een tweede missie bij Solidis vanwege Exchange. Het eerste project werd opgenomen door Jos D’Hooghe, tot onze grote spijt recent overleden maar ze kennen hem nog, een beetje overal in Afrika. Zo leeft het werk en de grote inzet van Jos toch nog steeds voort!

Enkele Malagassische bedrijfsleiders constateerden vier jaar geleden dat één van de grootste belemmeringen voor financieringen van KMOs het gebrek aan garanties was. Om bij te dragen aan een duurzame oplossing voor dit probleem besloten ze dit garantiefonds op te richten: SOLIDIS.

SOLIDIS werd in 2011 opgericht. Vandaag hebben ze reeds 1400 KMOs bijgestaan bij het verkrijgen van financiering. Ze concentreren zich op de mesofinance sector. In deze sector zitten bedrijven die enerzijds uitgesloten zijn van het traditionele bankwezen maar die ook geen toegang hebben tot microfinanciering.

2

Na het eerste Exchange project wilde SOLIDIS zijn acties ten behoeve van de KMOs in Madagascar verder uitbreiden, en zocht een consultant die hen zou helpen met de zoektocht naar investeerders alsook het oprichten van een investeringsfonds specifiek naar KMOs gericht. Baudoin richtte zich vanuit zijn jarenlange ervaring op een haalbaarheids- en rentabiliteitsstudie om hen zo bij te staan bij de oprichting van dit fonds.


 

Innovatieve garagisten in Butembo

In Butembo (DRC) hebben diverse garagehouders zich verenigd. Met Soliteg, solidarité des techniciens garagistes, willen ze de belangen van de garagehouders gezamenlijk verdedigen maar ook kennis en expertise voor alle leden toegankelijk maken.

Onze lokale vertegenwoordiger in Butembo, Ivan Godfroid, schreef al eerder een leuk artikel over Soliteg in MO Magazine.

http://www.mo.be/wereldblog/de-schrik-van-de-automechaniek

De garagisten in Butembo zijn inventief en creatief.  De elektronica die tegenwoordig in elke auto zit maakt het hen niet makkelijk. Storingen en pannes, allerlei lichtjes die gaan branden… Met veel geduld en inventiviteit gaan ze telkens weer aan de slag. In hun streven naar verbetering en efficiëntie kwamen ze met Exchange in contact.

DSC_5021

Tom Dewolf, specialist in de elektromechanica van auto’s, met ervaring bij Ford en momenteel aan de slag bij NATO Pipelines, doet niets liever dan aan auto’s sleutelen. Na verschillende reizen in Afrika stond Congo bovenaan zijn verlanglijstje. Waarom niet beide passies combineren?

Tom bereidde zijn vertrek minutieus voor. Een cursus werd uitgewerkt boordevol video tutorials zodat de garagisten na het vertrek van Tom ook zelf verder aan de slag zouden kunnen. Tom bracht ook twee scantools mee uit België (een hoogtechnologisch apparaat dat aangesloten kan worden op de motor en een computer/smartphone en dat zo de diagnose van de panne stelt). Met meer dan 40 participanten was het een intensieve trainingsweek. De garagisten leerden de apparatuur toepassen en zo te komen tot een correcte diagnose alvorens aan de motor te beginnen sleutelen. Wat een stap vooruit. Gezien de investeringen voor het in groep aanschaffen van scantools beperkt heeft Soliteg beslist om er zelf aan te schaffen. Dit zal hun werk aanzienlijk makkelijker en efficiënter maken. De garagisten dromen al van een nieuwe samenwerking met Exchange, ditmaal voor de motoren van vrachtwagens…

Tijdens de debriefingsvergadering vertelde Tom vol lof over de inventiviteit en het zakelijk talent van zijn Congolese collega’s. Zeg nu zelf, een werfwagen samenstellen met een Changfa en deze alternerend de motor en een generator laten aandrijven, je moet het maar doen…

IMG_20160602_162842

De vorming was meer dan geslaagd en de cursisten kijken al uit naar een vervolg. Ook vrouwen werken trouwens aan auto’s in Butembo, verder kwamen er ook nog twee geiten aan te pas …


 

Echte Exchange

Exchange is zoveel meer dan enkel Noord-Zuid werking. Onze vrijwillige topexperten vertrekken het hele jaar door naar het Zuiden om hen kennis te delen. Ze leren er natuurlijk zelf ook erg veel, hoe om te gaan met culturele verschillen, probleemoplossend denken in een andere context, etc. Zo is er al 1 element van Exchange...

Maar er is ook ruimte voor mensen uit het Zuiden om hun kennis en ervaringen te komen delen bij ons.  Zo stond de maand Juni voor Exchange in het kader van Zuid-Noord Exchange met bezoekers uit Senegal, Burkina en Rwanda/Burundi die door onze respectieve landen coördinatoren en vele experten op sleeptouw werden genomen voor een aaneensluiting van bedrijfsbezoeken en de ontdekking van ons land.

Reeds op ons zomerevent plaatsten we het Zuiden prominent op de voorgrond met de viering van ons 2000ste project met een presentatie door Mohamed Sorgho, onze lokale vertegenwoordiger voor Senegal. Hij presenteerde er 2 projecten die experte Chris Vijt heeft gerealiseerd met Mbengue Bafou van Bafou collections. zowel Chris als Bafou waren ook aanwezig voor dit belangrijke moment. Met de hulp van Chris had Bafou ook enkele van zijn stukken tentoongesteld op paspoppen in de lobby, waar onze vele gasten zijn vakmansschap van dichtbij konden bewonderen. Lees dit artikel voor meer info over het event en foto's van Mohamed en Bafou.

Dit was slechts het begin van een zeer rijk gevulde maand met talloze bedrijfsbezoeken voor Mohamed en Bafou om ook hier inspiratie op te doen voor hun werk in Senegal en te bekijken hoe zaken zoals de organisatie, de machines, etc in Belgische bedrijven worden aangepakt.

Bafou bedrijfsbezoek

foto: Bafou op bedrijfsbezoek met expert Bernard Darras

Onder de energieke impuls van onze landen coordinator voor Senegal, Patrick Hanssens, hadden we dus een zeer druk programma uitgestippeld voor Mohamed dat hem kris kras door België leidde. Zo bezocht hij oa serremakers Vermako in Tielt, grote fruit en groenten importeur Special Fruit in Meer, Baba babywear in Oostrozebeke, gespecialiseerde leverancier van innovatieve hygiëneoplossingen CID lines  bij Ieper, MIAT in Gent, de lijst ging maar door. Stuk voor stuk waren het enorm interessante bezoeken en we danken dan ook alle bedrijven en andere organisaties die hun deuren voor ons hebben opengesteld.

We danken ook onze Company Club coördinatoren Marcel Umans en Luc Daems voor hun inzet en bedrijscontacten. Deze bezoeken waren ook niet mogelijk geweest zonder de vele experten waarover Mohamed zich in Dakar ontfermde. Zij gooiden nu met veel enthousiasme hun deuren open om van het verblijf van Mohamed en succes te maken.

sorgho experts gent

Foto: Mohamed en een selectie van Exchange-experten die recent naar Senegal vertrokken tijdens een gezellige avond georganiseerd door Patrick Hanssens.

Ook Oost-Afrika was present met een bezoek van onze lokale vertegenwoordiger uit Burundi, Gaston Niyonzima, die door de omstandigheden aldaar even uitgeweken is naar Rwanda om er zijn activiteiten voor Exchange voort te zetten. Door zijn grote netwerk in de regio zal Gaston vanaf nu als regioverantwoordelijke Oost-Africa actief zijn bij Exchange.

Zo komen we bij een derde vorm van Exchange: We hadden al Noord-Zuid, Zuid-Noord, maar Exchange staat ook voor Zuid-Zuid uitwisseling! Zo brachten we Gaston en Mohamed samen op ons hoofdkwartier in Wilrijk om hen de kans te geven van gedachten te wisselen, hun best practices te delen en zo samen met onze coördinatoren na te denken over nieuwe, diepere vormen van samenwerking, ook tussen onze focuslanden in het Zuiden.

meeting LVS gaston en Sorgho

foto: Roland Waeyaert, Guy Callebaut, Gaston Niyonzima, Pierre De Dijker, Eline Ghysels en Mohamed Sorgho op ons hoofdkwartier.

Landencoordinator Pierre De Dijker ontfermde zich over het programma van Gaston die eveneens vele bedrijfsbezoeken gepland had, soms samen met Mohamed, soms enkel met Pierre om meer regio-specifieke bezoeken te doen.

Sorgho en Gaston Vermako

Foto: Mohamed en Gaston bij serrebouwers Vermako in Tielt

Bij het bedrijfsbezoek van Exchange bij Company Club lid Special Fruit en stichter Francois Maes, een belangrijke partner voor onze agro-alimentaire projecten in Senegal, was ook Burkina vertegenwoordigd door de aanwezigheid van landen coordinator Michel Ratiau en Hamidou Ouedraogo, een bedrijfsleider uit Burkina die recent experte Eliane Waterschoot over de vloer had om hen bij te staan rond food quality, safety HACCP etc. Zo brengt Exchange ook bedrijven uit Noord en Zuid bij elkaar om na te denken over partnerschappen, een vierde vorm van Exchange! Eliane zelf was er ook bij in Meer om de Exchange delegatie te vervolledigen.

special fruit met Hamidou2

Foto: Exchange bij Special Fruit

Gelukkig was er ook nog een klein beetje tijd over na al deze omzwervingen dat Mohamed ook nog een laatste bedrijfsbezoek aan het plezier kon koppelen met een avondje in die typische Belgische KMO: een café! Hij bracht ons weliswaar niet veel geluk tijdens de match tegen Italië toen deze foto werd genomen maar met de kracht van het Zuiden achter ons kan het toch al niet meer mis gaan voor de Rode Duivels.

Tous ensemble!

sorgho foot

 


 

Jan in Iran

Na tal van Exchange-projecten in oa Rwanda, Zuid-Afrika, Benin, Burkina, Zimbabwe, Madagaskar en Vietnam trok globetrotter en chocolatier extraordinaire Jan Vanderghote ditmaal naar Iran om er samen te werken met Zarrin Ghazal, lokale producent van roomijs en andere chocolade-snacks.

jan vandergoten 2

De expertise van Jan kwam hen vooral van pas voor de ontwikkeling van een nieuw product dat hen toeliet om de chocolade coating van het ijs te perfectioneren. Denk Magnum - made in Iran.

double chocolate(4)

Ziet er heerlijk uit, nietwaar?

Jan introduceerde het bedrijf ook in de kunst van het meringue maken, hetgeen zou kunnen gebruikt worden om nieuwe producten te ontwikkelen.

In de schaarse vrije tijd die hem restte tijdens het project profiteerde Jan ervan om het ongelofelijke Persepolis te ontdekken. Met een dynamische privésector, gastvrije mensen en prachtig werelderfgoed heeft Iran alle troeven in handen om te blijven groeien, samen met Exchange!

1024px-Persépolis._Palais_de_Darius

 


 

Journalisten, magazines en dag van de arbeid in Kameroen

Diane De Clopper is een ervaren journaliste, hoofdredactrice en uitgeefster. Na een lange carrière in de wereld van de geschreven pers (waaronder 10 jaar in Oost Europa voor Sanoma) wilde Diane maar al te graag haar expertise delen met het Zuiden. Haar liefde voor Afrika (Diane is een ervaren reizigster met veel Afrika kennis) en een aanbod van Exchange voor een project in Kameroen betekenden de start van een bijzonder avontuur.

Convergences Kameroen http://convergences-mag.com/website/ is een toonaangevend maatschappijkritisch magazine. Een ploeg gedreven journalisten zorgt maandelijks voor een inhoudelijk sterk blad dat tot buiten de landsgrenzen gelezen wordt. Om verder te groeien is het aantrekken van meer adverteerders noodzakelijk. Tijdens haar verblijf in Yaoundé werkte Diane samen met directeur een commerciële strategie voor het bad uit. De werkdagen waren intens en goed gevuld, ook in het weekend werd er doorgewerkt.

convergences

Diane voelde zich meteen thuis: de zoektocht naar goede verhalen, originele invalshoeken, werken tegen strikte deadlines,… Ze genoot met volle teugen. Ze werd enorm gewaardeerd en slaagde erin om samen met de directie een realistisch commercieel stappenplan uit te werken dat Diane de komende maanden mee opvolgt. Diane dook mee in de dagelijkse werking en kon heel wat ‘hands on’ advies geven. Een bezoek aan de drukkerij resulteerde in het gebruik van dunner en veel goedkoper papier en andere drukformaten. Het bezoeken van verschillende perskiosken in de stad leidden tot marketingadvies (zelfs de kledij van de krantenverkopers was voor Diane een marketing opportuniteit) en uit de samenwerking met de dynamische artdirector kwamen tal van frisse ideeën voort.

team convergences

Als kers op de taart maakte Diane de viering van de 1ste mei mee in Yaoundé. Een feestdag om U tegen te zeggen. Een feestelijke en urenlange parade en veel uitbundigheid in de hele stad!

Convergences en Diane blikken met veel voldoening terug en kijken uit naar de verdere samenwerking de komende maanden.

In de woorden van Diane: "Ik vond het fantastisch en het heeft me heel veel extra energie opgeleverd. Het doet zo goed om al je vergaarde know how te delen."

 


 

Wa(l)ter in Marokko

Expert Walter Michel vertrok naar Marokko voor een project in de Jedida provincie. Hij stond de mensen van de association Alwyfac bij met zijn kennis rond de voorziening van drinkbaar water. Met dit project wilde de association zich ervan verzekeren ook zelf de kennis in huis te hebben om de werken te overzien, het juiste materiaal te kiezen en in te kunnen staan voor het onderhoud van de waterpompen en leidingen.

Maar Walter hiel het daar niet bij! In de weinige vrije tijd die hem restte na het project, organiseerde hij een collecte van plastic zwerfvuil onder de lokale jongeren, die allen maar wat graag bijsprongen om hun mooie omgeving op te kuisen.  Deze actie had zo'n succes dat de association ook in de toekomst hiermee zal verder doen zodat ze naast toegang tot drinkbaar water ook de vervuiling kunnen tegengaan en samen blijven bouwen aan de groei van de gemeenschap.

Foto 1: De lokale inzamelkampioen

Walter Michel

Foto 2: De omgeving voor de collecte

walter michel2


 

Slagers vormen in Togo

Wouter Huysmans geeft meestal les bij CVO Provincie Antwerpen campus PIVA , maar ditmaal trok hij voor Exchange naar Togo om daar zijn kennis te delen met 50 slagers in het Centre Sichem bij Kpomé. Door onze samenwerking met het FAIEJ ( Fonds d'appui aux Initiatives Economiques des Jeunes) steunt Exchange de ontwikkeling van duurzame ondernemingen in de agro-alimentaire sector. Voor meer info over dit project kan je terecht op de site van het FAIEJ.


 

Accreditatie van LCSSA labo in Benin

Exchange ging enkele jaren geleden aan de slag met het Laboratoire Centrale pour la Sécurité Sanitaire des Aliments van Benin. Experts Jean de Borchgrave en Robert Woestenborghs gaven een vorming aan de medewerkers, en bleven ze ook vanop afstand verder volgen en steunen. Ze waren niet de enigen die dat deden: BTC staat doorlopend aan hun zij, het FAVV zond verschillende medewerkers, de lijst van experts die hun steentje bijdroegen is lang. Maar de weg die afgelegd werd is dat ook: het LCSSA kan nu fier melden dat het als eerste laboratorium in de agro-alimentaire sector in Sub Sahara Afrika geaccrediteerd is volgens de norm ISO CEI 17025. Dit is een zeer belangrijke kaap die ze hebben weten te ronden en Exchange wil hen samen met all partners die hiertoe hebben bijgedragen van harte feliciteren!


 

Veelzijdig Vietnam

chris vijt hanoi

Frank Herman en Christine Vijt zijn deze maand naar Vietnam vertrokken om hun expertise te delen. Terwijl het een eerste Exchange-project was voor Frank, had Chris reeds meerdere projecten opzitten in de mode en design sector doorheen Afrika en wilde nu wel eens de sfeer in Azië opsnuiven.

Op vraag van Leta Model Fashion Design Limited Company stuurden we Chris uit voor een diepgaande workshop fashion design en manufacturing. Zoals steeds zette ze een ijzersterk project neer en kregen we niets dan lovende commentaren van de aanvrager.

De provincie Antwerpen ondersteunt met haar Noord-Zuid beleid ieder jaar vier Exchange-projecten. In het kader van deze samenwerking verbleef Frank, adviseur bij de Dienst Erfgoed twee weken in Vietnam om het Moung Museum, het openluchtmuseum over de Moung-Minoriteit en het bijhorend Moung-Studio-kunstencentrum bij te staan in het oplossingen van knelpunten. Vanuit Hoa Binh, in het gebergte ten westen van Hanoi, rapporteerde hij dagelijks op zijn blog.

Het geeft je een mooi zicht over hoe elke dag een nieuwe ontdekking is en hoe Exchange-projecten blijven groeien naargelang de kennisuitwisseling op gang komt. Tijdens hun groepsgesprekken komen er steeds nieuwe, interessante elementen boven, die dan bouwstenen vormen voor een volgende stap in het project.

De twee projecten kruisten elkaar in Hanoi op de modeshow in de Hanoi temple of literature, waar onze twee experten dan ook hun ervaringen in Vietnam konden uitwisselen

logo provant


 

Osterwalder in Tanzania

Patrick is adviseur-generaal rond strategie en organisatieontwikkeling bij het Rijksinstituut voor de sociale verzekeringen der zelfstandigen. Een Tanzaniaanse organisatie helpen bij het ontwikkelen van een eigen missie en strategisch plan was dan ook een kolfje naar zijn hand. Hij ging er als Exchange expert het Chole Centre for Poverty Alleviation, een organisatie die privaat ondernemerschap stimuleert in Kisarawa (Dar es Salaam), bijstaan in hun verdere ontwikkeling.

Hij hanteerde het business model canvas van Osterwalder, Een zeer werkbaar instrument wereldwijd zo bleek nog maar eens. (Lees hier over een project in Zuid Afrika waar Exchange experten Osterwalder ook al uit de doeken deden aan lokale ondernemers)

Bekijk hieronder een presentatie van de man zelve.

YouTube Preview Image

Patrick genoot van zijn eerste Afrika ervaring. Als West Vlaming omschrijft hij het zelf als ‘ik heb me gejeund…’

Bedankt Patrick voor je inzet voor Exchange !


 

Groenteteelt bij Ikhwezi Farm in Zuid Afrika

Sara Crappé is onderzoeker bij het Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost Vlaanderen. In haar job ondersteunt ze dagelijks groentetelers door vernieuwend onderzoek en bijscholing.

Reeds tijdens haar studies trok Sara naar Ethiopië en toen ze vernam dat Exchange op zoek was naar een experte om twee weken teeltadvies gaan geven aan lokale farms in Zuid Afrika was ze daar dan ook meteen voor gewonnen.

Sara arriveerde op haar verjaardag in Johannesburg. Onze lokale vertegenwoordigster in Pretoria, Milena Dorn, was zo attent geweest om een verjaardagstaartje te voorzien zodat Sara zich meteen welkom voelde.  Ze ging aan de slag op Ikhwezi farm in Boschkop en gaf ook advies aan twee andere farms in de omgeving rond het telen van courgetten en paprika’s. Dat er werk aan de winkel was werd snel duidelijk: zowel voor de irrigatie, het snoeien van de planten, het bemesten en het oogsten waren veel verbeteringen mogelijk. Sara werkte al haar adviezen uit in een foto handboek op maat. Een geweldig hulpmiddel voor de farms om verder te ontwikkelen en de oogstopbrengst te vergroten. Sara genoot van het warme contact met de medewerkers op de farms en de hartelijke ontvangst door onze lokale vertegenwoordigster. We hopen haar dan ook snel terug te zien als Exchange experte!

sara crappé ZA project2


 

KMO mentoring in Zuid Afrika

project SA breede vally

Exchange experten Leo Haenen en Thomas Vanderbeken hebben met twee weken van intense mentoring sessies 17 bedrijven bijgestaan bij de ontwikkeling van een strategisch plan volgens het Osterwalder business model canvas. In samenwerking met de dienst ‘Local Economic Development services’ van het lokaal bestuur  ‘Breede Valley’ in Western Cape is elke deelnemer naar huis gegaan met een duidelijk business model op zak, en kunnen zo hun bedrijven efficiënt en duurzaam laten groeien.

Het model van Osterwalder vat alle facetten die invloed hebben op het creëren van meerwaarde in een bedrijf samen in negen bouwstenen. Via deze tool wordt een business model op een beknopte en overzichtelijke manier in kaart gebracht. Het kan ook constant aangepast worden naargelang de situatie en evolutie van het bedrijf. De kennis opgedaan bij deze sessies zullen dus ook op de lange termijn bijdragen tot de ontwikkeling van de deelnemende bedrijven.


 

'Thuis' in Malawi

Bram ging eind vorig jaar naar Malawi voor een project met Zodiak TV om hun filmcrews en studiopersoneel bij te staan. Hij gaf er gedurende 9 dagen  zowel praktische als theoretische workshops om hen de tools te geven betere televisie te maken, en ging mee met de filmcrews op locatie.  Hij liet het echter daar niet bij en maakte er ook dit leuke filmpje van. Een echte aanrader voor wie een Exchange expert eens aan het werk wil zien vanuit zijn luie zetel, mét een blik op de lokale soap 'Secrets'!


 

Samenwerking CVO en Exchange brengt Herman naar Oeganda

Herman in Uganda

Voor het eerste concrete project na het opstarten van de samenwerking tussen Exchange en het CVO Provincie Antwerpen is Herman Dirckx in November 2015 naar Oeganda afgereisd om er hotel en restaurant The Dutchess bij te staan bij de uitwerking van werkprocedures en het verfijnen van hun kaart. Als lesgever bij het CVO heeft Herman ook in Fort Portal een grote bijdrage kunnen leveren in het aanleren van nieuwe bereidingstechnieken, de interne organisatie van de keuken en een verfijning van de presentatie van de gerechten.


 

Togo- De geheimen van zeep ontsluierd

Na een carrière van ruim 35 jaar als onderzoeker bij Janssen Pharmaceutica, spoelde Robert Woestenborghs enkele jaren geleden bij Exchange aan. Voor onze organisatie is het een droom om deze warme persoonlijkheid keer op keer naar ondernemers in het Zuiden te mogen sturen. Deze zomer vroeg het Fonds d’Appui aux Initiatives Economiques des Jeunes (FAIEJ) uit Lomé ons om een training rond het maken van zeep. Et le voilà: de match was snel gemaakt…IMG_6467a-2

FAIEJ

“Het Togolese FAIEJ is een organisatie die uitstekend werk levert”, vertelt Robert ons enthousiast aan de telefoon. “Een tweetal ministeries stellen aan FAIEJ middelen ter beschikking om jonge ondernemers die nog niet lang zijn afgestudeerd, te ondersteunen. Denk aan training rond algemeen bedrijfsbeheer en financieel management. Deze microbedrijven krijgen van FAIEJ ook een duwtje in de rug dankzij een klein startkrediet. Naast deze algemene ondersteuning, biedt FAIEJ ook gespecialiseerde technische opleidingen aan. Mijn ‘zeepproject’ kaderde hierin, net zoals een opleiding in verband met HACCP en voedselveiligheid die ik tijdens mijn verblijf aan een andere groep heb gegeven. Naast mezelf was ook collega-expert Hubert Paelinck bij FAIEJ aan het werk om een training te geven over het maken van charcuterie.”IMG_6517a-2

Kwaliteitsproblemen

De voorafgaande contacten liepen vlot. Zo liet Robert weten welke grondstoffen hij voor de opleiding nodig had. “Typisch Afrikaans natuurlijk dat ik bij aankomst merkte dat alles toch pas 'last minute’ ter plaatse was geraakt. Maar goed, het materiaal was er, samen met een veertigtal zeer gemotiveerde deelnemers. Hun kennis over het produceren van zeep was wisselend, maar een constante was toch dat nagenoeg iedereen met kwaliteitsproblemen kampte. Vandaar dat ik ervoor koos om eerst anderhalve dag theorie te geven. Ik kwam bijvoorbeeld tot de vaststelling dat heel veel zeepmakers met vloeibare natriumhydroxide werkten. Best gevaarlijk en ook niet evident om de juiste densiteit te bepalen. Ik raadde hen dan ook aan om met zuivere, vaste natriumhydroxide te werken. Zo ben je zeker van de juiste hoeveelheden. Een ander gegeven is het aspect kwaliteit. Heel wat Togolese zeepmakers kiezen spontaan de goedkoopste olie, uiteraard om de prijs te drukken. Helaas is de kwaliteit van het eindproduct dan ook navenant. Ik heb hen dan ook op de voordelen van kwalitatief hoogwaardigere zeep gewezen.”

IMG_6478a-2

Je krijgt niets als je niet geeft

Uiteraard was het de bedoeling om tot hele concrete resultaten te komen. “Daarom liet ik de jonge ondernemers onderling kleine groepjes vormen die dan elk een andere soort zeep moesten maken. De resultaten waren uitstekend, echt wel. De hele week lang overnachtte ik samen met de deelnemers in het trainingscentrum van Sichem. Dat had geweldige voordelen. Zo kon ik informeel ook nog tips geven, maar de deelnemers konden ook uitstekend netwerken. Ze deelden gemeenschappelijke problemen en kwamen al snel tot de conclusie dat ze zich beter konden verenigen om zo sneller tot oplossingen te komen: het zal er op termijn toe leiden dat ze makkelijker toegang krijgen tot grondstoffen of registratieproblemen kunnen aankaarten bij de overheid. Uiteraard zijn het allemaal concurrenten van elkaar, maar iedereen beseft dat je niets kan krijgen als je niets geeft. Dat neemt natuurlijk niet weg dat iedereen zijn kleine geheimpjes heeft wat betreft de samenstelling van de zeep.”

IMG_6539a-2

Succesvolle formule

Als we Robert vragen naar de beoordeling van dit concrete project, dan spreekt een tevreden man: “Met deze groep gemotiveerde deelnemers heb ik op korte termijn progressie kunnen maken. Deze formule waarbij we een pak jonge ondernemers kunnen bereiken met een gezonde mix van theorie en praktijk is écht succesvol. De impact is groot en concreet.” Ook over een mogelijk vervolg is onze expert-chemicus duidelijk: “We zouden de focus kunnen verleggen naar de productie van natuurlijke cosmetica. Zeker niet evident omdat je nieuwe producten zoals emulgatoren moet gaan gebruiken, maar sommige van deze jonge Togolezen hebben zeker het niveau om omtrent deze materie aan de slag te gaan”.


 Project in Kaapverdië

Tijdens de debriefing kan Johan er alweer om lachen, maar wat hem in Kaapverdië overkwam, was niet alledaags: “Op zondag 30 augustus tegen middernacht was ik in de hoofdstad Praia geland. De idee was om volgende ochtend vroeg naar het eiland Fogo te vliegen. Wat bleek? Precies op de dag van mijn aankomst was de orkaan Fred in volle hevigheid losgebarsten. Het stormde volop. En het was van 1892 geleden dat een dergelijke orkaan het land nog had geteisterd!”

Fred

Onze expert kan het nog steeds niet geloven. Meer dan 120 jaar geen orkaan boven Kaapverdië en dan, uitgelezen op de dag dat Johan zijn expertise van een werkweek wil starten, geraakt hij niet op zijn bestemming. “Gelukkig kon ik in Praia terecht bij jullie Lokale Vertegenwoordiger Fabrizio Campoli. Hij zorgde voor een overnachtingsplaats en hield nauw contact met de luchtvaartmaatschappij. Die liet weten dat er maandag uiteraard niet zou worden gevlogen, maar dinsdag hopelijk wel. Die dinsdag was het lange tijd onduidelijk of we zouden vertrekken, maar in de late namiddag was het dan toch zo ver. Toen we na een korte vlucht in de buurt van de landingsplaats kwamen, moest het vliegtuig rechtsomkeer maken. Te gevaarlijk om te landen wegens te veel bewolking. Die avond sliep ik dus opnieuw in Praia. Twee van de vijf projectdagen was ik daarmee al kwijt”, vertelt Johan Claes terwijl de frustratie weer op zijn gezicht staat te lezen.

DSCN6970-2
Foto: Johan Claes (links) en Fabrizio Campoli

Zenuwen strak gespannen

Op dat ogenblik was er uiteraard intensief contact tussen de expert, de lokale vertegenwoordiger en het kantoor van Exchange. Na rijp beraad werd beslist om het project op woensdag nog een kans te geven. Professor Claes: “De derde keer was gelukkig de goede. In de late namiddag konden we eindelijk in Sao Felipe (hoofdstad van het eiland Fogo, NVDR) landen. Toen bedrijfsleider Manuel Mendes en ik elkaar eindelijk ontmoetten, voelde je dat bij ons allebei de zenuwen strak gespannen stonden. Het wachten had te lang geduurd.”

DSCN6865-2
Foto: Manuel Mendes (links) en Johan: eindelijk aan het werk.

Bedrijf met potentieel

Die spanning zorgde voor positieve adrenaline. Dezelfde woensdag nog gingen Johan en Manuel intensief aan de slag. Johan boog zich vooral over de hygiënenormen (HACCP) in het bedrijf en over het productieproces van de geitenkaas. “Mijn algemene gevoel bij het bedrijf is uitermate positief. Manuel Mendes is een rasechte ondernemer die heel goed weet waar hij naartoe wil. Naast de kaasproductie doet het bedrijf ook aan vleesverwerking. Verder verschaft Suifogo ook microkredieten aan de lokalen boeren. En daarin zit wat mij betreft het belang om een bedrijf als dit verder te ondersteunen: zelf stelt het maar een beperkt aantal mensen tewerk, maar heel veel boeren op het eiland zijn voor een groot stuk afhankelijk van de afname van Suifogo. Als je het bedrijf kan doen groeien, dan komt dit ook alle toeleveranciers ten goede.”

DSCN6885-2

Exportmogelijkheden

En dat Suifogo zal groeien, lijkt glashelder. “Hoewel de kaas van het bedrijf op zich al een goed product is, heb ik aan Manuel nog een aantal adviezen gegeven ter verbetering. Het doet me plezier om vast te stellen dat de supermarketen in Praia zijn producten al vlot verdelen en de vraag groter is dan het aanbod. Als hij die vraag al kan voldoen, is de volgende stap om te mikken op de hotels op de verschillende eilanden van de archipel en in een derde fase denkt hij aan gerichte export. In het noordoosten van de States zit een grote groep vertegenwoordigers van de Kaapverdische diaspora, maar ook bijvoorbeeld in Rotterdam zou Manuel Mendes heel wat uitgeweken Kaapverdiërs kunnen bereiken.”, aldus Johan Claes.

DSCN6831-2

Op de vraag wat Johans algemene gevoel bij dit project is, antwoord hij positief: “Ja, de tijd was veel te kort om alles te kunnen coveren, maar Manuel en ik hebben het onderste uit de kan gehaald om zo veel mogelijk werk te verzetten. Hier zit toekomstmuziek in. Ook over jullie vertegenwoordiger Fabrizio niets dan lof: hij heeft alles gedaan wat binnen zijn mogelijkheden lag om al mijn praktische problemen op te lossen.”


 

"Goed dat ik jong ben"

Anderhalf jaar geleden startte ze ‘from scratch’ de Antwerpse vestiging van Microstart op. Daarvoor legde kersvers Exchange-experte Francine Carron al een opmerkelijk professioneel internationaal parcours af via onder meer Zuid-Europa, de VS, India & West-Afrika. Binnen enkele weken begint ze aan haar eerste opdracht voor onze organisatie. Een ideaal moment om een kort portret van deze gedreven dame te schetsen.

MSA Francine

Exchange: Toen we voor het eerste je CV lazen, zagen we er niet meteen een duidelijke lijn in. Begrijp je dat?

Francine Carron: “Ergens wel, hoewel er wel degelijk een logica in zit. Ik volgde mijn middelbare school in Houston, Texas en ging toen Internationale Betrekkingen studeren eerst in de Verenigde Staten en studeerde af in Brussel. Mijn eerste professionele ervaring deed ik op bij het United Nations Office for Project Services in Liberia. Het was die ervaring die het zaadje plantte om de daaropvolgende jaren bij grote spelers als Procter & Gamble, Jones Lang LaSalle en Engel & Volkers jobs aan te nemen als projectleider en commercieel agente. Toen ik ten gevolge van de financiële crisis mijn job verloor, ging ik opnieuw studeren: een master Politieke Communicatie aan de Universiteit Antwerpen en vervolgens ook een MBA Global Management aan de Antwerp Management School. Daarna volgde een periode als founding partner scheepsmakelaardij en een jaar marketingconsultancy bij Groupon. In 2013 startte ik mijn eigen fliantropische project: via ProNetwork ondersteunen we mensen die moeilijkheden hebben bij het solliciteren.”

Exchange: Sinds anderhalf jaar heb je Microstart Antwerpen op de kaart gezet.

Francine Carron: “Precies. Voor mij is het een soort best of two worlds. Er zit in mijn werk een duidelijke businesscomponent, maar ook het humanitaire vind ik belangrijk. Bij Microstart verstrekken we immers microkredieten aan starters en kleine ondernemers die niet de nodige financiering vinden bij de klassieke banken. Het betreft leningen tot 15.000 euro. Vaak gaat het om nieuwe Belgen van de eerste generatie, denk bijvoorbeeld aan vluchtelingen uit Syrië. Die mensen weten wel degelijk hoe ze moeten ondernemen, maar beschikken helaas niet over een startkapitaal. Het kunnen overigens net zo goed jonge wolven van bij ons zijn die bij de grootbank niet au sérieux worden genomen. Daar maken wij het verschil.”

IMG_1673-2

Exchange: Is het risico dan niet ontzettend groot?

Francine Carron: (lacht) “Dat is nu typisch de manier waarop een klassieke kredietverstrekker denkt! Uiteraard gaan we bekijken hoe het businessplan van elk dossier in elkaar zit en verder onderzoeken we ook de omgeving van de ondernemer. Dat leidt ertoe dat ik bijvoorbeeld de moskee binnenstap of met de familie van de kredietaanvrager ga praten. Net zoals Exchange, werkt ook Microstart met vrijwilligers die de ondernemers bijstaan met raad en daad. Zo verkleinen we de kans op mislukking.”

Exchange: Ze falen dus wel degelijk?

Francine Carron: “We hebben op anderhalf jaar tijd zo’n 170 kredieten verstrekt en dit vooral voor zaken die deel uitmaken van de lokale middenstand: een fietsenhandel, een voedingswinkel, een kweekbedrijf enz. Maar ook een start-up in ICT of een taxibedrijf zit in onze portfolio. Deze zaken hebben het lang niet makkelijk. De economie ondervindt nog steeds de naweeën van de crisis. Als het met een bepaalde zaak dreigt mis te gaan, dan zullen wij verdere ondersteuning bieden of ze begeleiden naar een veilige exit, zonder dat er diepe financiële putten worden geslagen.”

francine-carron

Exchange: En dan de hamvraag: wat brengt jou bij Exchange?

Francine Carron: “Microstart wordt ondersteund door BNP Paribas Fortis. Sinds jullie met deze bank een partnerschap aangingen, zag ik geregeld projectoproepen van jullie verschijnen. Toen ik vernam dat een theecoöperatie in Rwanda een strategisch expert zocht, was ik meteen kandidaat! In mijn huidige functie bij Microstart heb ik voortdurend contact met mensen uit alle hoeken van de wereld. Alleen speelt alles zich in Antwerpen af. Vandaar dat het kriebelt om opnieuw een internationale uitdaging aan te gaan.”

Exchange: Wat wordt er precies van je verwacht?

Francine Carron: “De coöperatie wil dat ik hen ondersteun bij het uitwerken van een toekomststrategie. Daarnaast zouden zich ook als lokale microfinacieringsinstelling willen gaan profileren. Over de haalbaarheid van dat laatste heb ik wel mijn twijfels. Sowieso is het van hier uit erg moeilijk om de huidige situatie van de coöperatie te kunnen inschatten. Veel zal pas ter plaatse duidelijk worden.”

Exchange: Het wordt je eerste project voor Exchange. Bovendien ben je jong en heb je Rwanda nog nooit bezocht. Niet nerveus?

Francine Carron: “(kordaat) Integendeel! Ik heb al heel wat internationale ervaring. En omdat mijn vader in Liberia woont en mijn moeder in Nigeria, heeft het continent geen grote geheimen meer voor mij. Ik denk trouwens dat het net goed is dat ik jong ben. Ik trek met een heel open vizier naar Gisenyi om er mezelf vanaf 19 september twee weken lang voor de volle 110% in te zetten.”

Exchange: 110%?

Francine Carron: “In de banksector is 100% misschien het maximum, maar voor Exchange mag het wat mij betreft wat meer zijn (plooit dubbel)!”

Je kan Francines Exchange-project volgen op haar blog: microfinancemasala.tumblr.com.


Op stap met de mecaniciens van Kolda

Jan Baelde is nog maar enkele dagen terug in het land en heeft naar eigen zeggen nog heel wat slaap in te halen. Hij oogt nochtans kwiek en monter. Het moet de positieve energie zijn die nog nazindert nadat hij voor Exchange ruim twee weken als expert automechanica aan het werk was in Kolda, in het zuiden van Senegal. De lokale Chambre de Métiers bracht er 30 mecaniciens bijeen om samen met Jan heel wat technische vraagstukken aan te pakken.

P1020596-2

Openingsceremonie

Over lesgeven hoef je Jan Baelde niets te vertellen. Na een carrière bij diverse constructeurs zoals General Motors ging hij in 2003 aan de slag als leraar techniek in het KTA in Brugge. Afrika was hem niet onbekend: Jan deed al kortstondige interventies in Burundi (via de Belgisch Technische Coöperatie) en Tunesië. Jan vertelt: “Het welkom hier was best indrukwekkend: een grote openingsceremonie met speeches van de voorzitter van de kamer, de gouverneur en  jullie lokale vertegenwoordiger. Een ruime schare gasten woonde de bijeenkomst bij en de pers was ook volop aanwezig. Het was duidelijk dat men daar in Senegal van houdt.

De dag nadien begon het echte werk. Wat meteen opviel: alle dertig deelnemers aan de training waren op tijd. Jan Baelde: “Jullie hadden me op voorhand gewaarschuwd dat men het in Senegal niet te nauw met de tijd zou nemen. Het tegendeel bleek waar. Iedereen was stipt op tijd. Je voelde gewoon de goesting om samen vooruitgang te boeken!”

P1020676-2

Wel 1.000 vragen

Op voorhand hadden de verantwoordelijken van de Chambre de Métiers een aantal ‘termes de référence’ opgesteld die een leidraad konden vormen voor de opleiding. “Het was van meet af aan duidelijk dat niet alle punten behandeld konden worden. Daarvoor was het opleidingsniveau te laag. Ik besliste om de eerste week vooral te werken rond benzinemotoren met injectie. Helaas bleek er geen recente motor voorhanden. En dus werd het veel theorie. De aandacht was er niet minder om. Bij elk nieuw topic dat ik aansneed, kreeg ik wel duizend vragen! Diegene die ik niet meteen kon beantwoorden, schreef ik op in de marge van het krijtboord. Later op de dag kon ik die dan behandelen. Via een 3G-connectie kon ik verbinding maken met de database van het KTA. Dat stelde ons in staat om rond zeer specifieke vragen opzoekwerk te doen en zo meteen nieuwe inzichten te bieden. Voor heel wat mecaniciens kon de dag niet meer stuk toen ze dat alles te zien kregen”, aldus Jan.

P1020637-2

Steeds weer naar Dakar…

Het tekort aan gereedschap en materiaal bleek een fors struikelblok. Onze expert had zelf drie multimeters en een eenvoudig diagnostisch toestel meegebracht. Jan Baelde: het feit dat elektronica de plak zwaait in alle recente automodellen, zadelt de mecaniciens in heel Afrika met een gigantisch probleem op. Ze hebben veel te weinig basiskennis over die elektronica om ermee aan de slag te kunnen. Sommigen hebben van begrippen als Volt of Ohm nog nooit gehoord. Daarnaast zijn er ook onvoldoende uitleesapparaten voorhanden. Recente wagens die een panne hebben moeten sowieso naar het verre Dakar om daar een diagnose te krijgen. Dat zorgt voor enorm veel frustratie.

P1020721-2

Valise diagnostique

Vanaf week twee kon er meer praktijkgericht worden gewerkt. Jan en zijn mannen – correctie: er was ook een ‘mecanicienne’ bij de deelnemers! – gingen met een oude bestelwagen van Renault aan het werk. Er was plaats tekort rondom de motorkap, zo groot was de interesse. Jan Baelde: “Gaandeweg heb ik hen de mogelijkheden van een diagnostisch toestel, een ‘valise diagnostique’ toegelicht. Je moet dat zien als een laptop met een adapter en specifieke software. In een moderne wagen kan je daarmee de werking van de ABS, de centrale vergrendeling en nog veel meer doorgronden. ONFP, een overheidsorganisatie die verantwoordelijk is voor de opleidingen in Senegal, heeft zich alvast geëngageerd om een dergelijk toestel, dat al gauw enkele duizenden euro’s kost, aan te kopen. Het zou de betere mecaniciens van Kolda alleszins in staat stellen om ter plaatse diagnoses te stellen, zonder dat de moderne auto’s telkens naar Dakar moeten.”

P1020757-2

Vervolgtraject

Hoe het nu verder moet? “Als ONFP er binnen enkele maanden inderdaad voor kan zorgen dat er een professionele diagnosecomputer wordt aangekocht, dan ben ik zeker ‘parti prenante’ om een specifieke training te gaan geven rond deze valise diagnostique. Het waren twee bijzonder vermoeiende weken. Elke avond was ik kapot. Maar de goesting van de mecaniciens om bij te leren en vooruit te geraken was zo groot dat er enorm veel energie uit haalde. Daarom zou ik binnenkort met heel veel plezier terugkeren naar Kolda om er weer wat stappen vooruit te zetten. Maar eerst ga ik weer voor de klas staan in Brugge. Hopelijk zijn mijn leerlingen daar even leergierig…”, besluit Jan.

Bekijk hieronder een reportage van een lokale filmploeg over het project:


 

Twee dolle weken bij Tailleurs de Thiès

Sharon Duverger is de trotse eigenares van Zonen09, een online shop met stoffen en naaipatronen voor jongenskleding. De Gentse onderneemster organiseert ook geregeld workshops voor particuliere kledingmakers en is zeer actief op sociale media zoals Facebook, Instagram en Pinterest. Exchange was dus maar wat trots toen Sharon met haar aanstekelijke enthousiasme toehapte om in juni een project in Senegal te gaan realiseren. De Tailleurs de Thiès, een ‘regroupement’ van maar liefst 800 kleine naaiateliers uit de stad Thiès en ruime omgeving, had Exchange immers om ondersteuning gevraagd.

DSC_0088-2

Klapband

“De weken naar aanloop van het project heb ik flink wat stress gehad”, weet de goedlachse Sharon te vertellen. “Via jullie vertegenwoordiger in Dakar had ik een reeks foto’s ontvangen van creaties van de Tailleurs de Thiès. Het zag er allemaal zo mooi en kleurrijk uit, dat ik me oprecht afvroeg wat mijn toegevoegde waarde zou zijn. Daarnaast zat er flink wat roest op mijn Frans. Dat alles maakt dat ik met een klein hart aankwam op de luchthaven van Dakar. Samen met jullie vertegenwoordiger Mohamed Sorgho en Aissatou Fall, de vice-voorzitter van de organisatie, trok ik de avond zelf nog naar Thiès. Halverwege de rit hoorden we plots een gigantische knal: een van de banden had het begeven! Gelukkig geraakten we netjes tot aan de kant van de weg en kwamen we er met de schrik vanaf.”

IMG_7364

Werk aan de winkel

De volgende dag mocht Sharon kennis maken met een forse groep van bijna 30 deelnemers. “Best veel, eigenlijk. Ze gooiden meteen al hun creaties op een hoop en vroegen me wat ik ervan vond. Het was allemaal overweldigend. Gelukkig kon ik het allemaal wat laten bezinken en de kledingstukken van naderbij bekijken. Toen werd het duidelijk dat er wel degelijk werk aan de winkel was: bijna niemand was vertrouwd met het strikt nemen van maten en het opvolgen van patronen. En dat zag je duidelijk in de afwerking.”

IMG_7390

Jay-Z

Sharon vervolgt: “Om de opdracht beter af te bakenen en omdat ik met m’n eigen bedrijf patronen voor jongens aanbiedt, leek het me een goed idee om te beginnen met de afwerking van hemden en broeken. Een ander goed idee was om mijn trouwring aan te houden. Op dag 1 had ik immers tegen een van de deelnemers gezegd dat hij sprekend op Jay-Z leek. Hij nam dat compliment wel heel serieus… met alle gevolgen van dien (lacht)”.

IMG_7674 IMG_7343

Grote interesse

“Het was prettig om te zien dat de interesse bij m’n workshops groot was. Sporadisch kwam er wel iemand niet opdagen, maar dat had vaak ook te maken met het feit dat mijn deelnemers ’s avonds nog hun bestellingen van klanten moesten afwerken. We stonden immers aan de vooravond van de ramadan en dan willen vele inwoners van Thiès en omgeving nog een order plaatsen zodat ze er tegen het Suikerfeest opperbest bij lopen. Een ander factor die de aanwezigheid van deelnemers beïnvloedde, was de afstand tussen hun werkplaats en het opleidingscentrum. Sommigen waren werkelijk uren onder weg om met mij aan de slag te gaan”, aldus Sharon.

DSCN1356-2

Vakwerk

Het niveauverschil bleek soms groot: “Er waren enkele kledingmakers die ook al les hadden gevolgd bij een Italiaanse ontwerper, iets wat je snel opmerkte. Ze begrepen heel goed waarover ik het had. Bij anderen had ik dan weer het gevoel dat hetgeen ik hen vertelde, niet echt doordrong. Ik was alleszins heel blij dat ik een aantal tools naar Thiès had meegenomen. Op een keer stelde ik vast dat mijn meetlat zich niet meer in het leslokaal bevond. Bleek dat een van de kledingmakers ze naar de houtbewerker had genomen om enkele kopieën te maken. Het resultaat was overigens verbluffend. Echt vakwerk.”

IMG_7369

Een Senegalese Sharon

“Halverwege mijn verblijf gebeurde er toch wel iets heel speciaals”, zegt Sharon met oprechte verwondering. “Een van de deelnemers was hoogzwanger en ik kreeg het bericht dat ze bevallen was. Op zich niet zo heel gek, maar groot was mijn verbazing toen ik van de vader van het kind hoorde dat hij zijn kersverse dochter Sharon had genoemd. Ik geloofde er niks van. Meermaals vroeg ik de man of hij me voor de gek hield, maar zijn sérieux gaf aan dat hij het meende. Ik ben dan maar snel een geschenkje gaan halen in een van de lokale winkeltjes en enkele uren later hield ik de Senegalese Sharon in mijn armen. Onvergetelijk.”

IMG_7706-2

‘Of je het nog zou doen?’ vroegen we Sharon: “Het was fantastisch”, zegt ze. “Ik heb hele open mensen ontmoet die doorgaans een grote interesse hadden om vooruit te geraken. Het is moeilijk om in te schatten hoeveel informatie er van mijn workshops gaat blijven hangen, maar omdat we rond hele concrete dingen hebben kunnen werken, heb ik daar vertrouwen in. Vergeet ook niet dat de deelnemers op hun beurt de opgedane kennis gaan overbrengen naar andere kleermakers in hun omgeving. Ik denk dat we een mooi zaadje hebben geplant. Dit project verdient zeker opvolging …”

IMG_7425 Dag 6-4


Man met een missie

Expert Eugène Nicolaes runt in het Limburgse Kortessem al bijna 25 jaar zijn eigen bureau voor accountancy en fiscaliteit. Dat intensieve werk belette hem niet om onlangs naar Malawi te trekken en daar zijn kennis met een jonge ondernemer te delen. Een relaas.

Bamboo Express

Lombola Gama, een jonge dertiger, is de (co-)oprichter en directeur van Bamboo Express, een bedrijf gelegen in de buitenwijken van Blantyre. Bamboo Express maakt – zoals de naam al laat vermoeden – meubels van bamboe: bedden, salons, zitmeubelen, tafels, kleerkasten, bureaumeubilair en zelfs fotolijsten, lampenkappen etc. De keuze van Lombola voor bamboe is weldoordacht. De plant is immers na 3 jaar al kaprijp (ander hout heeft vaak 10 jaar of meer nodig), maar bovenal is bamboe een natuurlijk en ecologisch verantwoord product.

15 IMG_4233-2

Jongeren aan het werk

Eugène heeft duidelijk bewondering voor de eigenaar van het bedrijf: “Het unieke aan zijn concept is het doel dat hij wil bereiken met de uitbouw van zijn zaak. ‘I want to change other peoples’ lives’, zei Lombola me op een keer. Hij zet werkloze jongeren aan het werk en op die manier wil hij hen stimuleren om een job aan te leren, zich te scholen, uiteindelijk op eigen benen te kunnen staan en dus voor zichzelf te zorgen. Op dit ogenblik zijn een 10-tal mensen in het productieproces ingeschakeld.”

Lombola genoot een opleiding in landbouw en toegepaste economie aan de Universiteit van Malawi. Na zijn studies was hij gedurende 3 jaar actief als consultant. Dat hij in staat blijkt om een visie te ontwikkelen, bleek al gauw toen hij in 2013 een YALI-beurs won (Young African Leaders Initiative). Met de gewonnen 25.000 dollar op zak stopte hij zijn activiteiten als consultant en richtte hij Bamboo Express op.

33 IMG_4262-2

Extra impact

Als gedreven en nuchtere ondernemer realiseerde hij zich dat externe, gespecialiseerde ondersteuning welkom was om verder te groeien. “Zo kwam ik in Blantyre terecht”, vertelt Eugène. “Lombola wilde in de eerste plaats zijn administratie vereenvoudigen en een gepersonaliseerd accountingsysteem ontwikkelen en implementeren. Ook het algemeen bedrijfsbeheer was een aandachtspunt.”

“Een week gaf ik training in deze materies. Niet alleen Lombola zelf, maar ook medewerkers van Bamboo Express en beleidsmedewerkers en directieleden van een plaatselijke school en de kerkgemeenschap namen deel. Lombola biedt naast zijn werk met Bamboo Express immers ook steun aan deze 2 gemeenschappen en vond het dus maar logisch dat ook zij extra kennis konden opdoen”, aldus Eugène. Een mooi voorbeeld van de impact die Exchange op grotere schaal weet te creëren.

Lombola: man met een missie

De interesse en het engagement was bijzonder groot. Eugène Nicolaes toont zich duidelijk een tevreden man: “Als je kijkt welke reacties ik op het einde van mijn verblijf mocht verwachten, mag ik stellen dat het project geslaagd is. Het was toch wel een bijzondere ervaring. Lombola zou met zijn diploma makkelijk werk kunnen vinden, maar toch kiest hij heel bewust voor het ondernemerschap. Hij wenst duidelijk iets terug te doen voor de gemeenschap. Hij zet jonge mensen aan het werk, geeft hen een meer dan marktconform loon, leert hen een job aan om hen zo uit de spiraal van armoede te helpen. Precies ook wat Exchange beoogt. Echt een man met een missie. Opmerkelijk.”

Over Malawi

Eugène besluit: “Het was niet mijn eerste keer op het Afrikaanse continent. Behalve de steeds weerkerende vriendelijkheid van de Afrikaanse bevolking zijn me specifiek in Malawi toch een aantal zaken opgevallen. Voornamelijk de ontsluiting van het wegennet is me positief opgevallen. Hoe kan je uit je cocon geraken, hoe kan je gaan studeren, hoe kan je familie en vrienden bezoeken, hoe kan je zaken doen buiten je dorp als er geen fatsoenlijke wegen zijn? We weten dat corruptie in Malawi even welig tiert als in vele andere Afrikaanse landen, maar de Malawische overheid heeft het belang van een fatsoenlijke weginfrastructuur ernstig genomen. Het deed plezier dit te zien. Waar ik eveneens aangenaam verrast over was, is de pracht van de natuur. Mijn gastheer heeft de tijd gemaakt om geregeld met me rond te rijden. De natuur is er ronduit schitterend. Groene gebieden, bergen, adembenemende vlaktes, oerwoud. Heel mooi.”


 

"Unieke manier om een land te leren kennen"

Hij werd in 2013 als General Manager van Rabobank.be nog bekroond met de titel "Marketeer van het jaar" en is sinds maart 2014 is hij aan de slag als CEO online services bij De Persgroep. Stephane Vermeiren ging voor Exchange al meerdere malen een project in het Zuiden realiseren. Ook in december van vorig jaar deelde hij nog zijn knowhow als vrijwilliger.

Jij bent voor onze organisatie al verscheidene keren je kennis gaan delen in het Zuiden. Wat spreekt jou daarbij zo aan?
Stephane: Enerzijds geloof ik sterk in de missie van Exchange: ondernemers vooruit helpen is effectief een van de meest duurzame vormen van ontwikkeling. Anderzijds is het ook telkens een moment van zelfreflectie, een manier om mijn eigen activiteiten en beslommeringen terug wat in perspectief te brengen en te relativeren.

Vertel eens hoe je laatste project in Tanzania is verlopen? Wat werd er van je verwacht?
In december van vorig jaar vertrok ik voor een opdracht naar het bedrijf Tanzania Conference Services. Zoals de naam laat vermoeden, is het een bedrijf dat seminaries organiseert en begeleidt voor onder meer NGO’s, overheidsorganisaties en internationale bedrijven zoals IBM.

Behalve deze core business heeft de firma uit Dar-Es-Salaam ook het idee opgevat om een aantal beurzen op te starten: een trouwbeurs, een wijnbeurs, noem maar op. Tanzania Conference Services heeft na een aantal succesvolle jaren fors geïnvesteerd in deze nieuwe initiatieven, maar daardoor is het bedrijf toch in financieel moeilijk vaarwater terecht gekomen. Mijn taak bestond er dan ook voornamelijk in om de slaagkansen van alle projecten te evalueren en de moeilijke keuze te helpen maken van welke uit te stellen. Het is als expert zeker niet de functie om het werk voor de ondernemers te gaan doen, maar wel om inzichten delen en als een extern klankbord te fungeren.

De context in het Zuiden is natuurlijk helemaal anders dan bij ons in Europa. Welke verschillen zijn je het meest bijgebleven?
Tja, je botst in eerste instantie op de gekende stereotiepen. Wij in het Noorden zijn rationeler, pakken de zaken mathematisch en structureel aan. In het Zuiden gaan het er "relationeler", verbaler, emotioneler aan toe en en kijkt men wat minder vooruit. Het gebrek aan langetermijndenken is echt opvallend. Als je echter wat dieper gaat graven, dan kom je telkens weer tot de vaststelling dat culturele verschillen wel degelijk een feit zijn, maar dat we als mensen toch heel wat gelijkenissen vertonen. We zijn allemaal op zoek naar liefde, erkenning, zelfrealisatie. En een smartphone (lacht).

Je hebt in Tanzania niet alleen je kennis, maar ook heel wat tijd ter beschikking gesteld. Heb je het gevoel dat je daarvoor iets terug hebt gekregen?
Absoluut. Minstens evenveel als wat ik aangebracht heb. Het is bovendien ook een unieke manier om een land echt te leren kennen. Door intensief met mensen in een professionele context samen te werken, krijg je uiteraard niet de toeristische highlights te zien, maar kom je wel een stuk dichter bij de ziel van de mensen. En daar kan geen safaritrip tegenop.

Als drukbezet CEO bij De Persgroep Online Services is het best opmerkelijk dat je tijd hebt gemaakt om voor Exchange als vrijwillig expert aan de slag te gaan. Waarom zou je andere professionals ook aanraden om dit eens te doen?
Ik denk niet dat het moeilijk is om ruimdenkende en wat avontuurlijk ingestelde vakmensen te overtuigen. De uitdaging is wat mij betreft om de instemming te krijgen van je partner en de rest van je omgeving. Elke dag dat ik in Tanzania aan de slag was, is er eentje die ten koste gaat van de familiemomenten die sowieso al erg schaars zijn. Zelf probeer ik daarom mijn projecten bij Exchange niet langer te laten duren dan noodzakelijk en ze zoveel mogelijk in te plannen rond brugweekends.


"Ik heb het virus te pakken"

De voorbije maand was er voor Willy Peeters een om nooit meer te vergeten. Als kersverse expert bij Exchange zette hij zijn eerste stappen op het Afrikaanse continent. ONP Bois, een Senegalese koepelfederatie voor houtbewerking, had zo’n 35 “chefs d’atelier” naar Thiès (circa 70km van hoofdstad Dakar) gebracht om bij Willy een opleiding rond meubelmakerij te volgen. De initieel geplande 2 weken werden er al gauw vier…

WP6

Insjallah
“Hoewel er op voorhand per e-mail en Skype verkennende gesprekken waren ter voorbereiding van het project, bleek er ter plaatse niets in orde te zijn”, begint Willy zijn gepassioneerd relaas. Verscheidene grote machines werkten niet of konden niet op het reguliere elektriciteitsnet worden aangesloten. Essentiële werkmiddelen als een werkbank of een bankschroef bleken onbestaande. In het atelier lagen drie soorten hout, maar veel te weinig om wekenlang mee aan de slag te gaan. Ik dacht bij mezelf: hoe gaat dat hier nu aflopen? In Senegal zeggen ze dan Insjallah, als god het belieft…”

Goed ontwerp
De opdracht van het project was alleszins concreet: nieuwe kantoormeubelen zoals bureaus en boekenkasten ontwikkelen. Als de bereikte standaard op termijn voldoende hoog is, dan zal het Senegalese ministerie overwegen om een lokale aanbesteding te doen in plaats van de meubels uit het buitenland te importeren. “Alles begint natuurlijk bij een goed ontwerp”, vervolgt Willy. “Daarom wilde ik mijn deelnemers eerst voorbeelden laten zien van wat ik als ervaren rot in het meubelvak onder een goed design versta. Jammer genoeg moest ik mijn energie eerst steken in het vinden van internet, een printer, potlood en papier [lacht]. Dan was het aan hen: ik gaf ze de opdracht op om zelf aan de slag te gaan. Een aantal van mijn mannen deden dat uitstekend. Ik merkte wel grote niveauverschillen. Sommigen hadden een technische opleiding genoten, maar andere hadden hun vak gewoon in het atelier moeten leren.”

Nog nooit zo veel zien schuren!
Na de ontwerpfase was het tijd om met hout aan de slag te gaan. “Ik liet mijn ‘studenten’ in groepjes van vijf werken. Omdat de middelen beperkt waren en het werk trager verliep dan gedacht, beslisten we na een week om alleen nog bureaus en conferentietafels te maken. Je moet weten: voor een oppervlak dat bij ons in België op een half uurtje zou bewerkt zijn met een vlakschuurmachine, hadden we hier in Thiès uren, zelfs dagen nodig. Ik heb nog nooit in mijn leven zo veel zien schuren!” vertelt Willy Peeters respectvol.

WP2

Arbeidsveiligheid…
Wat de geboren en getogen Mechelaar ook opviel, was het totale gebrek aan arbeidsveiligheid: “Ik zag dat deelnemers met hun vingers of arm tot op slechts enkele centimeter van een reusachtige houtzaag kwamen. Levensgevaarlijk. Meermaals heb ik er hen op gewezen dat ze voldoende afstand moesten houden, maar de volgende dag leek dat weer vergeten. Te midden van mijn ‘mannen’ was er ook een vrouw, een pientere jongedame, die gewoon op haar sandalen aan de slag was. Ik zei dan ook tegen haar ‘chérie, doe alsjeblief iets stevigers aan je voeten’.”

WP3

Wederzijdse waardering
Stilaan begonnen de bureaus en tafels vorm te krijgen. Willy merkte zelfs dat de beste vakmannen zich in een nieuw groepje hadden verenigd en na de uren stiekem aan een extra project waren begonnen. Het deed hem enorm veel deugd om te constateren dat hij bij sommigen echt een vonk heeft kunnen overbrengen. Tijdens de slotceremonie, in aanwezigheid van de minister voor Industrie en heel wat pers, werden alle meubels getoond en kregen de deelnemers een certificaat met Willy’s quotering: “Ik heb bij de minister de nadruk gelegd op het feit dat ik er slechts was om te begeleiden. Het zijn mijn deelnemers die het werk hebben geleverd. De wederzijdse waardering was groot. Zo mocht ik van mlijn deelnemers onverwacht geschenkjes ontvangen, wat niet evident is gezien hun financiële situatie: een beeldje in zwart hout dat een ‘porteuse’ voorstelt (vrouw die een mand draagt op haar hoofd) en een klein schilderijtje met daarop de baobab, het nationale symbool van Senegal. Het regende omhelzingen en er werd stevig geknuffeld. En ja, er rolden zelfs enkele tranen…”

WP4

Aanbevelingen
Wanneer we Willy vragen naar een mogelijk vervolg, antwoordt hij enthousiast: “Ik heb het Afrika-virus te pakken, zo veel is duidelijk. Maar ik denk dat mijn vrouw me nu toch eerst even in België wil houden [lacht]. Sowieso heb ik in mijn eindrapport een reeks aanbevelingen gedaan. Er moet door de Senegalese overheid in een atelier en in machines worden geïnvesteerd. Daarnaast is clustering tussen verschillende meubelmakers voor mij essentieel. Als aan deze voorwaarden wordt voldaan, dan overweeg ik met veel plezier een vervolgproject. Maar dat zien we dan wel. Insjallah…”


Grenzeloze sociale media

Onder het motto ‘sharing is caring’, vertrok experte Sofie Verhalle – in het dagelijkse leven Managing Partner van socialmediabureau Talking Heads – midden augustus naar Zambia. Haar missie? De leden van de Zambia Tourism Board, allemaal KMO’s uit de toeristische sector in Zambia, te ondersteunen bij het inzetten van sociale media zoals Facebook, Twitter, LinkedIn, Tripadvisor enz. Het concrete doel van Sofies project? Zambia in de verf zetten als vakantiebestemming en zo het aantal boekingen bij de KMO’s doen stijgen.

Aan de slag! (2013)

Sofie was niet aan haar proefstuk toe. In 2013 startte ze al met een voortraject in Zambia met een vijftigtal lokale touroperators, organisatoren van safari’s, hoteleigenaars, journalisten, “gamekeepers”, reisbureaus en toeristische gidsen. Tijdens een kennismakingsronde konden de deelnemers elkaar leren kennen en een sfeer van vertrouwen creëren waarbinnen ze ervaringen, kennis en vragen konden uitwisselen. Alles verliep heel pragmatisch: Facebookpagina's opzetten, Twitteraccounts aanmaken, online advertising leren gebruiken, online content leren begrijpen, de waarde van online customer care onder de knie krijgen en aandacht besteden aan aspecten als KPI’s, regelmaat van communicatie, etc.
Een extra uitdaging was het weinig betrouwbare internet, niet zo evident tijdens een dergelijke platformtraining. Dus haalden Sofie en haar deelnemers een dosis extra creativiteit boven door mobiel internet in te schakelen, met screenshots te werken, schema’s te tekenen en… op veel goodwill te rekenen. Voor de experte was dit typerend voor de Zambiaanse manier van werken. Die is er een van oplossingen zoeken, compromissen maken en focussen op het positieve. Sofie werkte in dat eerste jaar ook twee dagen intensief samen met de Toeristische Dienst (ZTB) om een ruim theoretisch framework op te zetten waarmee de medewerkers van ZTB hun eigen digitale en sociale mediastrategie konden aftoetsen, eigen KPI’s konden opstellen en evalueren, concrete content- en copywritingtips konden oefenen en ten slotte leerden hoe ze hun leden konden inzetten als ambassadeurs.

Vervolgtraject (2014)

Dit jaar liepen de workshops vlot dankzij de goede basis die vorig jaar al was gelegd. Met een open geest en een rugzak vol kennis en basismateriaal luisterde Sofie naar wat de deelnemers wilden bijleren, wat voor hen al werkte en waarmee ze worstelden. “Gelukkig was er dit jaar snel en stabiel internet en dus konden we veel meer in de diepte werken met onder meer Tripadvisor, Facebook, Twitter, advertising, contentcreatie, YouTube, QR-codes, Whatsapp, Hootsuite,... . Client cases werden bekeken, best practices dienden als inspiratie en er was ruimte voor collaboratie op alle niveaus.”, aldus Sofie Verhalle.Een honderdtal professionals heeft zeer praktische skills kunnen verwerven over hoe je dankzij social media meer business kunt genereren, zowel op korte als op lange termijn. Een aantal deelnemers van 2013 hadden zichtbaar grote sprongen voorwaarts gemaakt: een toenemende naamsbekendheid, een groei in engagement, meer boekingen dankzij de inzet van sociale media en meer tevreden klanten die hun positieve feedback deelden via de sociale media. Kortom: hele positieve resultaten voor zulke korte sessies.

Lange termijn (2015)

Wat is de volgende stap? “We zouden volgend jaar kunnen denken aan een 'Train The Trainer'-programma. Een dergelijk samenwerkingsverband, zonder hiërarchie maar met flexibele rollen, zou kunnen zorgen voor een sterke en groeiende lokale groep van “social media savvy” ondernemers”, besluit Sofie. To be continued…

Tools voor ondernemers in het Zuiden

Naar aanleiding van de laatste gemeenteraadsverkiezingen, ontwikkelde UNIZO een lobby-instrument, om de noden van zelfstandige ondernemers aan de overheid duidelijk te maken. Bart Wallays van UNIZO ging in juni naar Zuid-Afrika om aan lokale ondernemers opleiding te geven over de lobby-tool.

917b375e-1add-4025-9681-0d299037cd9b

Bart was uitgenodigd om sessies te geven bij twee nationale ondernemersverenigingen: de South African Chamber of Commerce and Industry (SACCI) en de National African Federated Chamber of Commerce and Industry (NAFCOC). Hij gaf telkens een presentatie over UNIZO, het concept achter de tool, de ‘lessons learned’ en de praktische werking ervan. Tijdens het tweede deel van de sessie gingen de ondernemers aan de slag in een rollenspel in groepen van moderatoren, verslaggevers en deelnemers.

a8b93ec6-7492-48b8-8607-3c25b6b596b0

Bart is erin geslaagd om 12 moderatoren voor SACCI en 13 voor NAFCOC klaar te stomen die zelf met de ‘local lobby tool’ aan de slag kunnen gaan. Het enthousiasme is alvast heel groot, zo blijkt uit de reactie van een van de NAFCOC-deelnemers:

“De lobby-tool is een perfect, onconventioneel en samenhangend instrument voor onze duizenden leden verspreid over heel Zuid-Afrika. Het biedt daarnaast de gelegenheid voor onze leden om samen te komen in een gemoedelijke sfeer en vrijuit de bezorgdheden te kunnen uitdrukken die binnen de gemeenschap leven. Ik ben hoe langer hoe meer gewonnen voor deze lobby-tool en hetzelfde geldt voor alle mannen en vrouwen die nu beseffen dat zij zelf de oplossing in handen hebben voor bestaande problemen.
Met vriendelijke groeten,
Innocent”

De samenwerking tussen UNIZO, NAFCOC en SACCI kaderde in het PEERS project, een partnerschap tussen Trias, UNIZO, het Vlaams Agentschap voor Internationale Samenwerking en drie Zuid-Afrikaanse ondernemersorganisaties (NAFCOC, SACCI en het Afrikaans Handelsinstituut) en met de medewerking van Ex-Change vzw.